ไข่ผำ คืออะไร วิธีเลี้ยงไข่ผำ ในบ่อซีเมนต์ บ่อพลาสติก ราคา

บ่อปูพลาสติกเลี้ยงไข่ผำใต้ตาข่ายพรางแสง

ไข่ผำ คือพืชน้ำดอกที่เล็กที่สุดในโลก ลักษณะเป็นเม็ดกลมสีเขียวลอยบนผิวน้ำ มีโปรตีนสูง 20–40% ของน้ำหนักแห้ง เลี้ยงไข่ผำได้ในกะละมัง บ่อซีเมนต์ หรือกระบะปูพลาสติก ใช้น้ำลึกเพียง 15–20 ซม. เริ่มช้อนเก็บได้ภายใน 7–10 วัน และขายสดได้กิโลกรัมละ 50–150 บาท

สรุปสั้น ๆ

  • ไข่ผำคือ พืชน้ำจิ๋ว Wolffia ที่พบในไทยส่วนใหญ่คือ Wolffia globosa
  • ภาชนะ กะละมัง บ่อซีเมนต์ หรือกระบะปูพลาสติก น้ำลึก 15–20 ซม.
  • เก็บได้เมื่อไร วันที่ 7–10 หลังปล่อยแม่พันธุ์ เหลือไว้ในบ่อ 30%
  • ราคา ไข่ผำสดประมาณ 50–150 บาท/กก.

ไข่ผำ คืออะไร ต่างจากแหนอย่างไร

ไข่ผำ หรือผำ (Wolffia, Water Meal) เป็นพืชน้ำที่ไม่มีราก ลอยอยู่บนผิวน้ำจืดที่นิ่งและสะอาด ชนิดที่พบมากในไทยคือ Wolffia globosa ขยายพันธุ์เร็วมาก เพิ่มปริมาณได้เท่าตัวภายใน 2–3 วัน สิ่งที่ต้องระวังคือ “แหนเป็ด” ซึ่งใบใหญ่กว่าและมีราก ควรคัดออกตั้งแต่เตรียมแม่พันธุ์

เลี้ยงไข่ผำในอะไรดี กะละมัง บ่อซีเมนต์ หรือบ่อพลาสติก

สำนักงานเกษตรอำเภอลำลูกกาแนะนำให้เลี้ยงในภาชนะ เช่น กะละมัง วงบ่อซีเมนต์ หรือกระบะปูพลาสติก เพราะคุมความสะอาดได้ กันศัตรูพืช และได้ไข่ผำเกรดอาหาร

ภาชนะเหมาะกับข้อควรรู้
กะละมังเลี้ยงกินเอง ลองเลี้ยงครั้งแรกผิวน้ำน้อย ได้ผลผลิตไม่มาก
วงบ่อซีเมนต์เลี้ยงหลายบ่อ วางเรียงได้บ่อใหม่ต้องแช่ล้างความเค็มของปูน 7–14 วันก่อนใช้
กระบะหรือบ่อปูพลาสติกเลี้ยงขาย ต้องการผิวน้ำกว้างทำขนาดได้ตามพื้นที่ ไม่ต้องล้างฤทธิ์ปูน

ไข่ผำโตตามพื้นที่ผิวน้ำ ไม่ใช่ความลึก บ่อที่กว้างและตื้นจึงให้ผลผลิตมากกว่าบ่อที่ลึก

กระบะเลี้ยงไข่ผำ 2 × 5 เมตร ใช้พลาสติกเท่าไร

กระบะลึก 30 ซม. (เติมน้ำ 15–20 ซม.) วัดแนบพื้นและผนังได้ราว 2.6 × 5.6 ม. บวกขอบด้านละ 1 ม. เป็นผ้า 4.6 × 7.6 ม. ≈ 35 ตร.ม. ค่าผ้า LDPE 0.3 มม. ประมาณ 1,575 บาท หรือ HDPE 0.5 มม. ประมาณ 2,450 บาท (ไม่รวมโครงกระบะและค่าจัดส่ง) ลองใส่ขนาดของคุณในเครื่องคำนวณผ้ายางปูบ่อ

แผ่นพลาสติกปูบ่อ HDPE สำหรับทำกระบะหรือบ่อตื้น

วิธีเลี้ยงไข่ผำ ทีละขั้น

  1. เตรียมน้ำ เติมน้ำสะอาดลึก 15–20 ซม. ถ้าใช้น้ำประปา พักน้ำกลางแดดอย่างน้อย 2–3 วันให้คลอรีนระเหย เพราะคลอรีนทำให้ผำตายหรือซีด
  2. ใส่ธาตุอาหาร น้ำหมักชีวภาพ เช่น น้ำหมักมูลวัวที่กรองกากแล้ว 1 ลิตรต่อน้ำ 10–20 ลิตร
  3. ปล่อยแม่พันธุ์ ให้คลุมผิวน้ำราว 50–60% ไม่แน่นเกินไป ใช้แม่พันธุ์ที่สะอาด ไม่มีแหน จอก หรือไข่พยาธิปน
  4. พรางแสง วางในที่แดดรำไร หรือกางตาข่ายพรางแสง 50–60% กันแดดจัดและฝนหนัก
  5. ดูแลทุกวัน ตักใบไม้และแมลงออก ถ้าผำเหลืองซีดให้เติมน้ำหมักจาง ๆ หรือเพิ่มการพรางแสง ถ้าน้ำเหม็นหรือสีเข้ม ถ่ายน้ำออก 50% แล้วเติมน้ำใหม่ที่ไม่มีคลอรีน
  6. เก็บเกี่ยว วันที่ 7–10 ช้อนด้วยกระชอนตาถี่ช่วงเช้า เหลือไว้ในบ่อประมาณ 30% เป็นแม่พันธุ์รอบต่อไป

น้ำพักสำหรับเติมบ่อไข่ผำ

ฟาร์มไข่ผำต้องมีน้ำที่พักคลอรีนแล้วไว้เติมและถ่ายน้ำตลอด บ่อเก็บน้ำสำเร็จรูป HydroPod Ø 4 ม. จุ 10,000 ลิตร (ราคา 16,000 บาท) ใช้เป็นถังพักน้ำได้ ตั้งบนพื้นเดิมโดยไม่ต้องขุด

ใช้กระชอนตาถี่ช้อนเก็บไข่ผำ

วิธีล้างไข่ผำก่อนกินหรือขาย

  1. ล้างในกระชอนผ่านน้ำไหล 2–3 รอบ
  2. แช่ในกะละมังน้ำสะอาดให้ดินและกรวดจมก้น แล้วช้อนเฉพาะไข่ผำที่ลอย
  3. แช่น้ำแกว่งสารส้มบาง ๆ หรือน้ำด่างทับทิมเจือจางประมาณ 5 นาที
  4. ล้างน้ำสะอาดอีก 1–2 ครั้ง สะเด็ดน้ำให้แห้ง

ไข่ผำ ราคาเท่าไร ขายอะไรได้บ้าง

ไข่ผำสดขายได้ประมาณ 50–150 บาท/กก. ขึ้นกับความสะอาดและฤดูกาล นอกจากขายสดยังแปรรูปเป็นไข่ผำผงอบแห้ง ข้าวเกรียบ คุกกี้ หรือใช้ในเมนูอย่างแกงอ่อม ไข่เจียว และสมูทตี้

คำถามที่พบบ่อย

เลี้ยงไข่ผำในบ่อพลาสติกได้ไหม

ได้ คู่มือของกรมส่งเสริมการเกษตรระบุกระบะปูพลาสติกเป็นภาชนะที่แนะนำ ข้อดีคือทำบ่อตื้นและกว้างได้ตามพื้นที่ และไม่ต้องล้างฤทธิ์ปูนเหมือนบ่อซีเมนต์ใหม่

ไข่ผำ อันตรายไหม

ไข่ผำที่เลี้ยงในน้ำสะอาดและล้างถูกวิธีนำมาประกอบอาหารได้ ความเสี่ยงมาจากแหล่งน้ำที่ไม่สะอาด จึงควรเลี้ยงในภาชนะที่คุมความสะอาดได้ และล้างตามขั้นตอนด้านบนทุกครั้ง

ใช้น้ำประปาเลี้ยงไข่ผำได้ไหม

ได้ แต่ต้องพักน้ำกลางแดดอย่างน้อย 2–3 วันให้คลอรีนระเหยก่อน

ที่มาข้อมูล: สำนักงานเกษตรอำเภอลำลูกกา กรมส่งเสริมการเกษตร คู่มือการเพาะเลี้ยงไข่ผำในภาชนะ

ทำบ่อเลี้ยงไข่ผำกับ Manutham

Manutham Plastic ผลิตผ้ายางปูบ่อ HDPE / LDPE สั่งตัดตามขนาดกระบะหรือบ่อ และบ่อสำเร็จรูป HydroPod สำหรับพักน้ำ ส่งขนาดมาทาง LINE ทีมงานช่วยคำนวณให้ อ่านบทความอื่นได้ที่รวมความรู้บ่อพลาสติก