เลี้ยงหอยขมใช้เวลาประมาณ 2 เดือนก็เริ่มทยอยจับขายได้ เลี้ยงได้ทั้งบ่อซีเมนต์ บ่อดิน กระชัง ร่องสวน และบ่อพลาสติก หอยขมมีสองเพศในตัวเดียว ออกลูกเป็นตัวครั้งละ 40–50 ตัว มือใหม่จึงเริ่มจากพ่อแม่พันธุ์ไม่กี่กิโลกรัมได้ หัวใจของการเลี้ยงคือน้ำที่สะอาดและมีที่ให้หอยเกาะ
สรุปสั้น ๆ
- กี่เดือนขายได้ ประมาณ 2 เดือน เริ่มทยอยจับตัวโต
- พ่อแม่พันธุ์ อายุ 3 เดือนขึ้นไป ขนาด 60–100 ตัว/กก.
- ผลผลิต ร่องสวน ปล่อย 2 กก. เลี้ยง 6 เดือน ได้ราว 100 กก.
- ราคา ประมาณ 50–60 บาท/กก.
เลี้ยงหอยขมในบ่อแบบไหนดี บ่อซีเมนต์ บ่อดิน หรือบ่อพลาสติก
| วิธีเลี้ยง | เหมาะกับ | ข้อควรรู้ |
|---|---|---|
| วงบ่อซีเมนต์ | พื้นที่หลังบ้าน | บ่อใหม่ต้องหมักหยวกกล้วยกับมูลสัตว์ 1–2 สัปดาห์ จนมีตะไคร่ขึ้นขอบบ่อ |
| กระชังในแหล่งน้ำ | คนที่มีบ่อหรือคลองอยู่แล้ว | กระชังไนลอนตาถี่ ขอบบนพ้นน้ำ 20–30 ซม. ก้นไม่ติดดิน |
| ร่องสวน / บ่อดิน | สวนที่มีร่องน้ำ | ต้นทุนต่ำ แต่ถ้าร่องสวนน้ำแห้งต้องปล่อยพ่อแม่พันธุ์ใหม่ |
| บ่อดินปูพลาสติก | ดินที่น้ำซึม ต้องการรักษาระดับน้ำ | ไม่ต้องล้างฤทธิ์ปูน ระวังวัสดุปลายแหลมขูดผ้า |
เลี้ยงหอยขมในบ่อซีเมนต์
เติมน้ำเกือบเต็มวงบ่อ ใส่หยวกกล้วยสับผสมมูลสัตว์เพื่อกำจัดกลิ่นและคราบปูน ทิ้งไว้ 1–2 สัปดาห์หรือจนมีตะไคร่น้ำขึ้นขอบบ่อ จึงเริ่มเลี้ยงได้
เลี้ยงหอยขมในบ่อพลาสติก
บ่อดินที่ปูพลาสติกช่วยให้น้ำไม่ซึมหาย ระดับน้ำคงที่ หอยขมอยู่ได้ในน้ำลึกตั้งแต่ 10 ซม. ถึง 2 ม. จึงไม่ต้องขุดลึก ใส่ทางมะพร้าวหรือพืชน้ำให้หอยเกาะ แต่วางให้ปลายทางมะพร้าวไม่กดหรือขูดผ้า
ตัวอย่างบ่อ 4 × 6 ม. ลึก 0.8 ม. วัดแนบพื้นและผนังได้ราว 5.6 × 7.6 ม. บวกขอบด้านละ 1 ม. เป็นผ้า 7.6 × 9.6 ม. ≈ 73 ตร.ม. ค่าผ้า HDPE 0.5 มม. ประมาณ 5,110 บาท หรือ HDPE 0.75 มม. ประมาณ 6,935 บาท (ไม่รวมค่าขุดและจัดส่ง) ลองคำนวณขนาดของคุณในเครื่องคำนวณผ้ายางปูบ่อ

วิธีเลี้ยงหอยขม มือใหม่
- เตรียมบ่อ น้ำนิ่ง สะอาด อยู่ในที่ร่ม มีที่ให้หอยเกาะ เช่น ทางมะพร้าว ผักตบชวา หรือพืชน้ำ
- เลือกพ่อแม่พันธุ์ อายุ 3 เดือนขึ้นไป ขนาด 60–100 ตัว/กก. หอยที่สดจะคว่ำตัวเกาะภาชนะเมื่อแช่น้ำ
- ปล่อยหอย กระชังละประมาณ 2 กก. หรือร่องสวนเริ่ม 2 กก. (ขนาด 60 ตัว/กก.)
- ให้อาหาร หอยกินตะไคร่ สาหร่าย และใบไม้เปื่อยในน้ำ เสริมด้วยอาหารปลาผสมข้าวเหนียวนึ่งตำ ปั้นเท่าหัวแม่มือ บ่อละประมาณ 5 ลูก 2–3 ครั้งต่อสัปดาห์
- ดูแลน้ำ อย่าให้อาหารเหลือจนน้ำเน่า เพราะหอยจะตาย เปลี่ยนทางมะพร้าวเมื่อเปื่อย
- ทยอยจับ ประมาณ 2 เดือน คัดตัวโตก่อน ตัวเล็กเลี้ยงต่อ ไม่ให้บ่อแน่นเกินไป
เลี้ยงหอยขม กี่เดือนขายได้ ได้เท่าไร
ข้อมูลจากสำนักงานประมงจังหวัดสระบุรีระบุว่าเลี้ยงประมาณ 2 เดือนก็เริ่มจับได้ จับครั้งละประมาณ 30–50 กก. ราคาราว 50–60 บาท/กก. การเลี้ยงในร่องสวนจากหอย 2 กก. ใช้เวลา 6 เดือน ได้ผลผลิตประมาณ 100 กก.

คำถามที่พบบ่อย
หอยขมกินอะไร
ตะไคร่น้ำ สาหร่าย แพลงก์ตอน ใบไม้และพืชน้ำที่เปื่อย และตะกอนอินทรีย์ เสริมด้วยอาหารปลาหรือรำได้
เลี้ยงหอยขมในกะละมังได้ไหม
ได้สำหรับเลี้ยงจำนวนน้อย แต่น้ำในกะละมังเสียเร็ว ต้องดูแลน้ำบ่อย ถ้าเลี้ยงขายควรใช้บ่อที่มีพื้นที่และน้ำมากกว่า
กินหอยขมต้องระวังอะไร
ต้องทำให้สุกเต็มที่ทุกครั้ง เพราะหอยน้ำจืดอาจมีตัวอ่อนพยาธิ และไม่ควรเก็บหอยจากแหล่งน้ำใกล้โรงงานหรือน้ำเสีย
ที่มาข้อมูล: กรมประมง สำนักงานประมงจังหวัดสระบุรี หอยขม ตอบโจทย์รายได้หลักในยุคสมัยใหม่ของชาวเกษตรกร
ทำบ่อเลี้ยงหอยขมกับ Manutham
Manutham Plastic ผลิตผ้ายางปูบ่อ HDPE / LDPE สั่งตัดตามขนาด และบ่อสำเร็จรูป HydroPod ส่งขนาดบ่อมาทาง LINE ทีมงานช่วยคำนวณให้ อ่านเพิ่มเรื่องเลี้ยงปลาในบ่อพลาสติก หรือรวมความรู้บ่อพลาสติก
