แก๊สชีวภาพ คืออะไร วิธีทำบ่อหมักแก๊สชีวภาพ ครัวเรือน ราคา

ถุงหมักแก๊สชีวภาพข้างคอกหมูและบ่อพักกากปูพลาสติก

แก๊สชีวภาพคือก๊าซที่เกิดจากการหมักมูลสัตว์หรือเศษอาหารในที่ปิดซึ่งไม่มีอากาศ ส่วนใหญ่เป็นก๊าซมีเทนที่ติดไฟได้ จึงใช้แทนแก๊สหุงต้มได้ บ่อหมักแบบถุงพีวีซีสำหรับครัวเรือนที่เลี้ยงหมู 10–15 ตัว ใช้งบวัสดุราว 2,570 บาท และผลิตก๊าซได้ประมาณวันละ 2 ลูกบาศก์เมตร

สรุปสั้น ๆ

  • เกิดจาก การหมักอินทรียวัตถุแบบไม่ใช้อากาศ เช่น มูลหมู มูลวัว เศษอาหาร
  • ขนาดครัวเรือน ถุงพีวีซียาว 6 ม. ในหลุมกว้าง 2 ม. ยาว 3.5 ม. ลึก 1 ม.
  • ได้ก๊าซ ประมาณ 2 ลบ.ม./วัน พอใช้เตาหุงต้ม 2 เตา
  • ค่าวัสดุ ประมาณ 2,570 บาท

แก๊สชีวภาพ คืออะไร เกิดจากอะไร

เมื่อนำมูลสัตว์ เศษอาหาร หรือเศษพืชใส่ไว้ในภาชนะปิดที่ไม่มีอากาศ จุลินทรีย์จะย่อยสลายแล้วปล่อยก๊าซออกมา ก๊าซนี้ส่วนใหญ่เป็นมีเทนซึ่งติดไฟได้ ที่เหลือเป็นคาร์บอนไดออกไซด์และก๊าซอื่นเล็กน้อย ฟาร์มที่มีมูลสัตว์ทุกวันจึงเปลี่ยนของเสียเป็นเชื้อเพลิงหุงต้มได้ และกากที่ออกจากบ่อยังใช้เป็นปุ๋ยได้อีก

แก๊สชีวภาพ มีประโยชน์อย่างไร

  • ใช้หุงต้มแทนแก๊ส LPG ลดค่าใช้จ่ายในครัวเรือน
  • ลดกลิ่นและแมลงวันจากกองมูลสัตว์รอบคอก
  • กากและน้ำที่ล้นออกจากบ่อใช้รดพืชเป็นปุ๋ยได้
เตาหุงต้มที่ใช้แก๊สชีวภาพ

บ่อหมักแก๊สชีวภาพ มีกี่แบบ

แบบบ่อหมักเหมาะกับข้อควรรู้
ถุงหมักพีวีซีในหลุมดินครัวเรือน เลี้ยงสัตว์ไม่กี่สิบตัวต้นทุนต่ำ ทำเองได้ แต่ถุงโดนแดดและของมีคมได้ง่าย
ถังหมักพลาสติกสำเร็จรูปบ้านที่มีเศษอาหารหรือมูลสัตว์น้อยติดตั้งเร็ว ขนาดเล็ก ได้ก๊าซน้อยกว่า
บ่อก่อปูนแบบโดมคงที่ฟาร์มขนาดกลางที่ต้องการใช้งานนานต้องใช้ช่างและงบก่อสร้างมากกว่า
บ่อขนาดใหญ่แบบคลุมบ่อ (cover lagoon)ฟาร์มหมูหรือวัวขนาดใหญ่ต้องออกแบบโดยผู้เชี่ยวชาญ

บ่อแก๊สชีวภาพครัวเรือน ขนาดเท่าไรดี

คู่มือจังหวัดลำปางแนะนำถุงพีวีซียาว 6 ม. เส้นรอบวง 5.25 ม. วางในหลุมดินกว้าง 2 ม. ยาว 3.5 ม. ลึก 1 ม. เหมาะกับเกษตรกรที่เลี้ยงหมูประมาณ 10–15 ตัว

รายการค่า
ปริมาตรรวมของถุง7.8 ลบ.ม.
ส่วนของเหลว5.9 ลบ.ม.
ส่วนเก็บก๊าซ1.7 ลบ.ม.
ก๊าซที่ผลิตได้ต่อวันประมาณ 2 ลบ.ม. (ราว 35% ของส่วนของเหลว)
ใช้กับเตาหุงต้ม2 เตา (เตาละ 0.15 ลบ.ม./ชม.)

วิธีทำบ่อหมักแก๊สชีวภาพ แบบถุงพีวีซี

  1. เลือกที่ พื้นลาดเอียง ต่ำกว่าคอกสัตว์เล็กน้อย ให้มูลสัตว์ไหลเข้าบ่อเองได้
  2. ขุดหลุม ด้านบนกว้าง 2 ม. ยาว 3.5 ม. ลึก 1 ม. เป็นทรงสี่เหลี่ยมคางหมูที่ก้นแคบกว่าปากเล็กน้อย ขุดหัวและท้ายเป็นแนวสำหรับวางท่อ ให้ทางเข้ามูลสูงกว่าทางออกเล็กน้อย
  3. ทำถุงหมัก ต่อแผ่นพีวีซีหนา 0.25 มม. กว้าง 1.8 ม. ยาว 6 ม. จำนวน 3 แผ่น ด้วยกาวติดพีวีซี
  4. ใส่ท่อหัวท้าย สวมท่อพีวีซี 4 นิ้วที่ปลายถุงทั้งสองข้าง รัดด้วยยางในรถจักรยานยนต์เก่า แล้วต่อชุดท่อส่งก๊าซด้านบนถุง
  5. ทดสอบรอยรั่ว อัดอากาศเข้าถุง (คู่มือใช้ไอเสียรถยนต์) แล้วตรวจรอยต่อทุกจุด
  6. วางถุงลงหลุม เติมน้ำให้ท่วมปลายท่อด้านในทั้งสองข้าง เพื่อกันอากาศเข้า ทำบ่อรับมูลที่ปลายทางเข้าและบ่อล้นที่ปลายทางออก
  7. ต่อสายส่งก๊าซ ติดขวดดักน้ำและปรับแรงดัน วาล์วควบคุม แล้วต่อไปที่หัวเตา
  8. เติมมูลสัตว์ เริ่มเติมทุกวันอย่างสม่ำเสมอ

ค่าวัสดุทำบ่อแก๊สชีวภาพ ครัวเรือน

รายการหลักราคาโดยประมาณ (บาท)
พลาสติกพีวีซี 0.25 มม. 1.8 × 6 ม. 3 ผืน900
ท่อพีวีซี 4 นิ้ว 2 ท่อน280
ท่อส่งก๊าซ 40 ม. และข้อต่อ500
หัวเตาแก๊ส450
กาว วาล์ว ข้อต่อ สายส่งก๊าซ ปูนซีเมนต์440
รวมประมาณ 2,570

ราคานี้เป็นราคาตามคู่มือ ราคาปัจจุบันอาจสูงกว่า

บ่อพักกากและน้ำล้นจากบ่อหมัก ควรปูพลาสติกไหม

น้ำที่ล้นออกจากบ่อหมักยังมีธาตุอาหารสูง หลายฟาร์มทำบ่อพักไว้ตักไปรดพืช ถ้าบ่อพักเป็นดินทรายหรือดินที่น้ำซึม น้ำกากจะซึมลงดินและเสียปุ๋ยไปเปล่า ๆ การปูผ้ายาง HDPE ช่วยเก็บน้ำกากไว้ในบ่อ ใช้ได้นานและไม่ต้องก่อปูน

ตัวอย่างบ่อพัก 3 × 4 ม. ลึก 1 ม. วัดแนบพื้นและผนังได้ 5 × 6 ม. บวกขอบด้านละ 1 ม. เป็นผ้า 7 × 8 ม. = 56 ตร.ม. ค่าผ้า HDPE 0.5 มม. ประมาณ 3,920 บาท หรือ HDPE 0.75 มม. ประมาณ 5,320 บาท (ไม่รวมค่าขุดและจัดส่ง) ลองคำนวณขนาดของคุณในเครื่องคำนวณผ้ายางปูบ่อ

แผ่น HDPE สำหรับปูบ่อพักน้ำกากจากบ่อหมักแก๊สชีวภาพ

คำถามที่พบบ่อย

ทำแก๊สชีวภาพจากมูลวัวได้ไหม

ได้ มูลวัว มูลหมู และเศษอาหารใช้หมักได้ทั้งหมด ขนาดบ่อขึ้นกับปริมาณมูลที่เติมได้ในแต่ละวัน ควรปรึกษาเจ้าหน้าที่ส่งเสริมในพื้นที่ก่อนเลือกขนาด

ใช้ผ้ายางปูบ่อทำเป็นถุงหมักแก๊สได้ไหม

ไม่แนะนำ ถุงหมักต้องเก็บก๊าซได้โดยไม่รั่วตามรอยต่อ ควรใช้ถุงหรือถังที่ทำมาเพื่อหมักก๊าซโดยเฉพาะ ส่วนผ้ายางปูบ่อเหมาะกับบ่อพักกากและบ่อเก็บน้ำรอบระบบ

บ่อแก๊สชีวภาพอันตรายไหม

ก๊าซติดไฟได้ ห้ามจุดไฟหรือสูบบุหรี่ใกล้ถุงหมัก ล้อมรั้วกันสัตว์และเด็ก ตรวจรอยรั่วของท่อเป็นประจำ และอย่าลงไปในบ่อหรือถังหมักที่ปิดอยู่

ที่มาข้อมูล: จังหวัดลำปาง (คลังความรู้) การสร้างบ่อหมักก๊าซชีวภาพแบบถุงหมักพีวีซี

ทำบ่อพักกากและบ่อเก็บน้ำกับ Manutham

Manutham Plastic ผลิตผ้ายางปูบ่อ HDPE / LDPE สั่งตัดตามขนาด สำหรับบ่อพักน้ำกาก บ่อเก็บน้ำ และบ่อเลี้ยงสัตว์น้ำในฟาร์ม ส่งขนาดบ่อมาทาง LINE ทีมงานช่วยคำนวณให้ อ่านเพิ่มเรื่องขุดบ่อเก็บน้ำ หรือรวมความรู้บ่อพลาสติก