ปลูกกล้วยน้ำว้าไม่ยากและขายได้ตลอดปี แต่ต้องการน้ำสม่ำเสมอ กรมส่งเสริมการเกษตรแนะนำให้น้ำ 17–20 ลิตรต่อต้นต่อวัน ถ้าน้ำขาดช่วงหน้าแล้ง ต้นจะโตช้าและเครือเล็ก บทความนี้สรุปวิธีปลูกตามคำแนะนำของกรม และวิธีคำนวณบ่อเก็บน้ำสำหรับสวนกล้วย
สรุปสั้น ๆ
- ระยะปลูก 4 × 4 ม. 1 ไร่ได้ประมาณ 100 ต้น
- หลุมปลูก กว้างประมาณ 50 ซม. ลึกไม่ต่ำกว่า 30 ซม.
- น้ำ 17–20 ลิตร/ต้น/วัน 100 ต้นใช้ราว 1,700–2,000 ลิตรต่อวัน
- หน่อ 5–6 เดือนหลังปลูก เลือกไว้ 2 หน่อ อายุห่างกันราว 4 เดือน
วิธีปลูกกล้วยน้ำว้า ทีละขั้น
- เตรียมดิน ไถพลิกดินลึกประมาณ 30 ซม. ตากดิน 7–10 วันเพื่อกำจัดวัชพืช ใส่ปุ๋ยหมักที่ขยายเชื้อไตรโคเดอร์มาเพื่อป้องกันโรคตายพราย แล้วไถพรวนให้ดินร่วน ถ้าเป็นดินเหนียวหรือน้ำท่วมขัง ให้ยกร่องแล้วปลูกบนสันร่อง
- วางแปลง ในแนวทิศเหนือ–ใต้ ให้ต้นได้แสงเท่ากัน
- เลือกต้นพันธุ์ ต้นจากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อปลอดโรคและอายุเท่ากัน ถ้าใช้หน่อ ให้เลือกจากแปลงที่ต้นแม่ไม่เป็นโรคตายพราย
- ขุดหลุมและปลูก หลุมกว้าง 50 ซม. ลึกไม่ต่ำกว่า 30 ซม. วางหน่อกลางหลุม กลบดินให้แน่น หน้าฝนให้พูนดินเป็นโคนกันน้ำขัง ฤดูอื่นทำเป็นแอ่งรับน้ำ
ปลูกกล้วยน้ำว้า 1 ไร่ ได้กี่ต้น
กรมส่งเสริมการเกษตรแนะนำระยะปลูกปกติ 4 × 4 ม. 1 ไร่ (1,600 ตร.ม.) จึงปลูกได้ประมาณ 100 ต้น ดินไม่ค่อยสมบูรณ์ให้ปลูกถี่ขึ้น ดินดีให้ปลูกห่าง ถ้าจะเก็บเกี่ยวครั้งเดียวปลูกถี่ได้ แต่ถ้าจะไว้หน่อเก็บหลายรุ่น ต้องเว้นระยะให้หน่อแตกได้
ปลูกกล้วยหน้าแล้ง ให้น้ำอย่างไร ต้องมีบ่อเท่าไหร่
กล้วยต้องการน้ำสม่ำเสมอตลอดฤดูปลูก ราว 17–20 ลิตรต่อต้นต่อวัน สวน 1 ไร่ 100 ต้นจึงใช้น้ำราว 1.7–2 ลบ.ม. ต่อวัน ถ้าหน้าแล้งไม่มีฝนนาน 4 เดือน (ราว 120 วัน) ต้องมีน้ำสำรองประมาณ 200–240 ลบ.ม. ยังไม่รวมน้ำที่ระเหยและซึมหายจากบ่อ ระบบน้ำหยดช่วยให้น้ำถึงโคนต้นโดยตรงและประหยัดน้ำ
ตัวอย่างบ่อ 10 × 10 ม. ลึก 2.5 ม. เก็บน้ำได้ราว 250 ลบ.ม. ถ้าผนังตั้งตรง (บ่อลาดเอียงจะเก็บได้น้อยกว่านี้) ถ้าดินเป็นดินทรายที่น้ำซึมเร็ว การปูผ้าช่วยให้น้ำอยู่ถึงหน้าแล้ง บ่อนี้ใช้ผ้า 17 × 17 ม. = 289 ตร.ม. ค่าผ้า HDPE 0.5 มม. ประมาณ 20,230 บาท หรือ HDPE 0.75 มม. ประมาณ 27,455 บาท ลองคำนวณขนาดของคุณในเครื่องคำนวณผ้ายางปูบ่อ และอ่านวิธีออกแบบบ่อในขุดบ่อเก็บน้ำ

ใส่ปุ๋ยกล้วยน้ำว้าให้ลูกใหญ่
| เดือนหลังปลูก | ปุ๋ยต่อต้น |
|---|---|
| เดือนที่ 1 | ปุ๋ยหมัก 1 กก. + ปุ๋ยเคมี 15-15-15 125 กรัม |
| เดือนที่ 3 | ปุ๋ยหมัก 1–2 กก. |
| เดือนที่ 4 และ 5 | ปุ๋ยเคมี 15-15-15 125 กรัม |
| เดือนที่ 6 | ปุ๋ยหมัก 1–2 กก. |
ถ้าปลูกเพื่อทำกล้วยตาก ไม่ควรใส่ปุ๋ยเคมีตั้งแต่เดือนที่ 7 เพราะผลจะมีน้ำตาลสูงเกินไป ได้กล้วยตากสีเข้มและเก็บได้ไม่นาน

ไว้หน่อกล้วยอย่างไรให้มีผลตลอดปี
ประมาณ 5–6 เดือนหลังปลูก ต้นแม่จะแตกหน่อ 4–5 หน่อ ให้ปาดหน่อที่ไม่ต้องการให้เหลือเหนือดินประมาณ 10 ซม. แล้วเลือกไว้หน่อในทิศตรงกันข้ามกัน หน่อที่ 1 และหน่อที่ 2 ควรอายุห่างกันราว 4 เดือน สวนจะมีกล้วยออกต่อเนื่องตลอดปี
คำถามที่พบบ่อย
ปลูกกล้วยน้ำว้ากี่เดือนได้ผล
โดยทั่วไปกล้วยน้ำว้าเริ่มตัดเครือได้ราว 1 ปีหลังปลูก ขึ้นกับพันธุ์ น้ำ และปุ๋ย สวนที่ขาดน้ำหน้าแล้งมักออกเครือช้ากว่านี้
ข้อห้ามปลูกกล้วยมีอะไรบ้าง
ในทางเกษตร สิ่งที่ควรเลี่ยงคือปลูกในที่น้ำขังโดยไม่ยกร่อง ใช้หน่อจากแปลงที่เป็นโรคตายพราย และปล่อยให้หน่อขึ้นเต็มกอจนแย่งอาหารต้นแม่
ปลูกกล้วยร่วมกับสวนผลไม้อื่นได้ไหม
ได้ หลายสวนปลูกกล้วยเป็นพืชพี่เลี้ยงให้ร่มเงาไม้ผลตอนยังเล็ก เช่น ทุเรียน อ่านเพิ่มในปลูกทุเรียน
ที่มาข้อมูล: กรมส่งเสริมการเกษตร ศูนย์ขยายพันธุ์พืชที่ 6 พิษณุโลก กล้วยน้ำว้ามะลิอ่อง (แผ่นพับที่ 1/2563)
ทำบ่อเก็บน้ำสวนกล้วยกับ Manutham
Manutham Plastic ผลิตผ้ายางปูบ่อ HDPE / LDPE สั่งตัดตามขนาด และบ่อสำเร็จรูป HydroPod ส่งขนาดบ่อมาทาง LINE ทีมงานช่วยคำนวณให้ ดูบ่อเก็บน้ำสำเร็จรูป HydroPod หรือรวมความรู้บ่อพลาสติก
