ปลูกมะนาวได้หลายแบบ ทั้งในกระถาง เข่ง กระสอบ ลงดิน และวงบ่อซีเมนต์ คู่มือของกรมส่งเสริมการเกษตรระบุว่า ถ้าจะบังคับให้ออกนอกฤดูซึ่งราคาสูง นิยมปลูกในวงบ่อซีเมนต์ เพราะคุมรากและคุมน้ำได้ง่ายกว่า แต่ดินในวงบ่อแห้งเร็ว สวนมะนาวจึงต้องมีน้ำพร้อมรดทุก 1–2 วัน
สรุปสั้น ๆ
- วงบ่อ เส้นผ่านศูนย์กลาง 80–100 ซม. สูง 40–60 ซม. มีฝารองก้น
- ระยะวาง แถวเดี่ยว 3 × 3 ม.
- ให้น้ำ ทุก 1–2 วัน หรือวันละครั้งตอนเช้า ด้วยสายยางหรือมินิสปริงเกอร์
- เก็บผล 4–5 เดือนหลังออกดอกติดผล
วิธีปลูกมะนาวในวงบ่อซีเมนต์
- เลือกพันธุ์ ที่ตลาดต้องการ เช่น แป้นรำไพ แป้นจริยา แป้นพิจิตร ตาฮิติ (แป้นพิจิตรและตาฮิติทนโรคแคงเกอร์ได้ดี)
- เตรียมวงบ่อ ขนาด 80–100 ซม. สูง 40–60 ซม. วางบนฝาซีเมนต์ขนาดเท่ากัน ไม่ให้รากลงดิน จะบังคับออกนอกฤดูได้ง่ายขึ้น
- วางเป็นแถว พื้นที่จำกัดวางแถวเดี่ยวระยะ 3 × 3 ม.
- ผสมดิน ดินร่วน : ขี้เถ้าแกลบดำ : ปุ๋ยคอก : กาบมะพร้าวสับ อย่างละ 1 ส่วน กดให้แน่น พูนสูงกว่าปากบ่อ 20–30 ซม. เผื่อดินยุบ
- ปลูก ใช้กิ่งตอนหรือต้นเสียบยอด รองก้นหลุมด้วยปุ๋ย 15-15-15 100–150 กรัม ปักไม้กันลมโยก รดน้ำให้ชุ่ม

ดูแลมะนาวในวงบ่อ ให้น้ำ ใส่ปุ๋ย ค้ำกิ่ง
| งาน | คำแนะนำในคู่มือ |
|---|---|
| ให้น้ำ | รดด้วยสายยางหรือมินิสปริงเกอร์ ทุก 1–2 วัน หรือวันละครั้งตอนเช้า |
| ใส่ปุ๋ย | หลังปลูก 1 เดือน ใส่ 15-15-15 หรือ 16-16-16 ผสมยูเรียเล็กน้อย 100–150 กรัม/ต้น เดือนละครั้ง ช่วงบังคับดอกใช้ 12-24-12 |
| คลุมโคน | ฟางข้าว หญ้าแห้ง แกลบดิบ หรือกาบมะพร้าว ช่วยเก็บความชื้น |
| ตัดแต่งกิ่ง | ตัดกิ่งซ้อน กิ่งล่าง กิ่งเป็นโรค ให้กิ่งหลักกระจายรอบต้น |
| ค้ำกิ่ง | รากในวงบ่อจำกัด ใช้ไม้ไผ่ค้ำแบบนั่งร้านหรือกระโจม |
| เติมดิน | หลังเก็บผลทุกปี เติมดินผสมปุ๋ยให้เต็มปากบ่อ |
สวนมะนาวต้องมีน้ำเท่าไหร่ ทำบ่อเก็บน้ำอย่างไร
ดินในวงบ่อมีน้อย น้ำระเหยเร็ว ช่วงหน้าแล้งถ้าขาดน้ำแม้ไม่กี่วัน ต้นจะโทรม และช่วงบังคับออกนอกฤดูต้องคุมน้ำให้ตรงเวลา สวนที่ใช้มินิสปริงเกอร์จึงควรมีบ่อเก็บน้ำของตัวเอง ไม่ต้องรอน้ำชลประทาน ตัวอย่างบ่อ 8 × 10 ม. ลึก 2 ม. ใช้ผ้า 14 × 16 ม. = 224 ตร.ม. ค่าผ้า HDPE 0.5 มม. ประมาณ 15,680 บาท หรือ HDPE 0.75 มม. ประมาณ 21,280 บาท ลองคำนวณขนาดของคุณในเครื่องคำนวณผ้ายางปูบ่อ และอ่านวิธีออกแบบบ่อในขุดบ่อเก็บน้ำ

คำถามที่พบบ่อย
ปลูกมะนาวกี่เดือนออกลูก
คู่มือระบุว่าหลังออกดอกติดผล 4–5 เดือนก็เก็บผลขายได้ ส่วนเวลาจากปลูกถึงออกดอกครั้งแรกขึ้นกับพันธุ์ ขนาดกิ่งพันธุ์ และการดูแล
ปลูกมะนาว 1 ไร่ ใช้กี่ต้น
ถ้าวางวงบ่อระยะ 3 × 3 ม. ตามคู่มือ 1 ไร่ (1,600 ตร.ม.) จะวางได้ราว 170 วง ในทางปฏิบัติต้องเว้นทางเดินและที่สำหรับบ่อน้ำ จำนวนจริงจะน้อยกว่านี้
กิ่งตอนกับต้นเสียบยอด ต่างกันอย่างไร
คู่มือเตือนว่ากิ่งตอนมักมีปัญหาระบบรากเมื่อต้นอายุมาก ต้นจะโทรมและตาย การเสียบยอดบนต้นตอมะขวิดหรือส้มโอที่รากแข็งแรงช่วยแก้ปัญหานี้ได้
ที่มาข้อมูล: กรมส่งเสริมการเกษตร ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการเกษตร จ.ฉะเชิงเทรา คู่มือการปลูกและการขยายพันธุ์มะนาว
ทำบ่อเก็บน้ำสวนมะนาวกับ Manutham
Manutham Plastic ผลิตผ้ายางปูบ่อ HDPE / LDPE สั่งตัดตามขนาด และบ่อสำเร็จรูป HydroPod ส่งขนาดบ่อมาทาง LINE ทีมงานช่วยคำนวณให้ ดูบ่อเก็บน้ำสำเร็จรูป HydroPod หรือรวมความรู้บ่อพลาสติก
