ไทยปลูกมะม่วงราว 2.8 ล้านไร่ แต่เอกสารของกรมวิชาการเกษตรระบุว่าสวนส่วนใหญ่ไม่มีระบบให้น้ำ ขณะที่ผลมะม่วงโตในช่วงหน้าแล้ง ถ้าขาดน้ำ ผลจะร่วงและเล็กกว่ามาตรฐาน สวนมะม่วงยุคใหม่จึงปลูกระยะชิด คุมต้นให้เตี้ย และมีน้ำสำรองใช้ช่วงติดผล
สรุปสั้น ๆ
- ระยะปลูก ระยะชิด 4 × 4 ม. หรือ 4 × 6 ม.
- ความสูงต้น คุมไว้ราว 2.5–3 ม. ห่อผลได้จากพื้น
- ทรงพุ่ม แบบพีระมิดดัดแปลงยอดกลาง
- เก็บผล เริ่มได้ราว 120 วันหลังดอกบาน
วิธีปลูกมะม่วงให้ต้นเตี้ย
กรมวิชาการเกษตรแนะนำปลูกระยะชิด 4 × 4 ม. หรือ 4 × 6 ม. แล้วคุมทรงพุ่มให้สูงราว 2.5–3 ม. โดยเฉพาะพันธุ์ที่ต้องห่อผล คนงานจะยืนห่อจากพื้นได้โดยไม่ต้องปีน ทำงานเร็วกว่า
ทรงพุ่มที่แนะนำคือแบบพีระมิดดัดแปลงยอดกลาง ช่วงปีแรกเลี้ยงต้นให้สูงขึ้น เลือกกิ่งแขนงที่แข็งแรงไว้ 3–4 กิ่ง ไม่ให้ชิดกันเกินไป แล้วตัดยอดกลางทิ้ง เลี้ยงกิ่งแขนงขึ้นมาแทน และคอยตัดกิ่งที่โตขึ้นมาแทนยอดกลาง ได้ต้นที่ไม่สูงเกินไป กิ่งแข็งแรง และดูแลง่าย แต่ต้องใช้ความชำนาญและใช้เวลาพอสมควร

ปลูกมะม่วงให้โตเร็ว เพาะเมล็ดหรือกิ่งพันธุ์
เอกสารของกรมระบุว่าการขยายพันธุ์แบบเดิมด้วยการเพาะเมล็ดทำให้ออกดอกช้า ปัจจุบันจึงใช้การตอน ทาบกิ่ง หรือติดตา ซึ่งลดระยะเวลาเจริญเติบโตและออกดอกได้เร็วกว่า ถ้าอยากปลูกจากเมล็ดเพื่อทำต้นตอ ก็นำไปเสียบหรือทาบกับยอดพันธุ์ดีในภายหลังได้
ทำให้มะม่วงติดลูกดก ต้องให้น้ำแค่ไหน
ผลมะม่วงในฤดูโตในช่วงหน้าแล้ง ถ้าขาดน้ำ ผลจะร่วง โตไม่ดี และเล็กกว่ามาตรฐานส่งออก ส่วนการผลิตนอกฤดูก็คุมได้ยากถ้าไม่มีระบบให้น้ำ สวนที่จะทำมะม่วงคุณภาพจึงควรมีแหล่งน้ำของตัวเอง
สวน 1 ไร่ระยะ 4 × 4 ม. มีราว 100 ต้น ถ้าทำบ่อ 12 × 12 ม. ลึก 2.5 ม. ใช้ผ้า 19 × 19 ม. = 361 ตร.ม. ค่าผ้า HDPE 0.5 มม. ประมาณ 25,270 บาท หรือ HDPE 0.75 มม. ประมาณ 34,295 บาท ดินทรายหรือดินที่น้ำซึมเร็วยิ่งต้องปูผ้า ไม่อย่างนั้นน้ำจะหมดก่อนถึงช่วงผลโต ลองคำนวณขนาดของคุณในเครื่องคำนวณผ้ายางปูบ่อ

ทำให้มะม่วงออกลูกทั้งปีได้ไหม
มะม่วงผลิตได้ทั้งในและนอกฤดู บางพันธุ์ออกดอกนอกฤดูเองตามธรรมชาติ (พันธุ์ทะวาย) สวนเชิงการค้าใช้สารควบคุมการเจริญเติบโตพืชร่วมกับการตัดแต่งกิ่งและการจัดการน้ำ เพื่อให้ออกดอกตามช่วงที่ต้องการ ก่อนใช้สารควรศึกษาคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร หรือปรึกษาเจ้าหน้าที่เกษตรในพื้นที่ เพราะอัตราที่ใช้ขึ้นกับอายุต้นและพันธุ์
คำถามที่พบบ่อย
มะม่วงเก็บได้กี่วันหลังดอกบาน
ปฏิทินการผลิตของกรมส่งเสริมการเกษตรระบุว่ามะม่วงเริ่มเก็บเกี่ยวได้ราว 120 วันหลังดอกบาน
ควรปลูกพันธุ์อะไร
เอกสารแนะนำให้วางแผนตามตลาดและแรงงาน สวนใหญ่อาจปลูกทั้งพันธุ์ที่ต้องดูแลประณีต เช่น น้ำดอกไม้สีทอง และพันธุ์ที่ดูแลง่าย เช่น โชคอนันต์ แก้ว อาร์ทูอีทู เพื่อกระจายงาน
ใช้ระบบน้ำแบบไหนดี
สวนไม้ผลส่วนใหญ่ใช้มินิสปริงเกอร์ใต้ทรงพุ่ม ซึ่งประหยัดน้ำกว่าการลากสายยาง ดูตัวอย่างการคำนวณน้ำของไม้ผลในปลูกทุเรียน
ที่มาข้อมูล: กรมวิชาการเกษตร สถาบันวิจัยพืชสวน การผลิตมะม่วงคุณภาพเพื่อการส่งออก (2561)
ที่มาข้อมูล: กรมส่งเสริมการเกษตร ปฏิทินการผลิตมะม่วง
ทำบ่อเก็บน้ำสวนมะม่วงกับ Manutham
Manutham Plastic ผลิตผ้ายางปูบ่อ HDPE / LDPE สั่งตัดตามขนาด และบ่อสำเร็จรูป HydroPod ส่งขนาดบ่อมาทาง LINE ทีมงานช่วยคำนวณให้ อ่านเพิ่มเรื่องขุดบ่อเก็บน้ำ หรือรวมความรู้บ่อพลาสติก
